W 190 odcinku „Na Werandzie Podcast” dowiesz się:

• Czy psychoterapia i modlitwa mogą działać razem?
• Czy depresja to tylko problem duchowy, czy poważna choroba?
• Jak psychiatria pomaga osobom wierzącym?
• Czy Bóg może mówić do nas podczas adoracji?
• ❄️ Morsowanie, aktywność fizyczna i zdrowie psychiczne – jak to się łączy?
• 📲 Dlaczego ewangelizacja w mediach społecznościowych jest tak ważna?

Dorota Balcerzyk, lekarz psychiatra z ponad 30-letnim doświadczeniem, żona, matka trójki dorosłych dzieci, a także ewangelizatorka.

„Na Werandzie” opowiada o swojej niezwykłej drodze nawrócenia ✨ i pokazuje, jak nauka i duchowość mogą się wzajemnie uzupełniać. W młodości podchodziła do religii sceptycznie, traktując ją jako element tradycji, bez głębszego znaczenia. W świecie medycyny nie widziała miejsca dla Boga – liczyły się twarde fakty i naukowe dowody. 🔬 Dziś otwarcie mówi, że jej życie zostało radykalnie przemienione i opowiada, jak w wieku 40 lat zaczęła odkrywać duchową rzeczywistość, której wcześniej nie dostrzegała.

Zapraszamy do wysłuchania całego podcastu!

Jeśli czujesz taką potrzebę, to możesz również umówić się na wizytę do lek. med. Doroty Chojnowskiej-Balcerzyk.

Artykuł Jestem psychiatrą i nie wierzyłam w Boga… aż do TEGO dnia pochodzi z serwisu Fideratio - coaching online, psychoterapia chrześcijańska, katolicka.

Każdy jest ogrodnikiem własnych myśli. Wyrwij chwasty dziś!

„Coaching chrześcijański to sztuka i nauka towarzyszenia innym w drodze z miejsca, gdzie są, do miejsca, gdzie chce widzieć ich Pan Bóg.” W 172 odcinku „Na Werandzie Podcast” dowiesz się:

• Jak Pan Bóg prowadzi w najważniejszych życiowych decyzjach?
• Na czym polega coaching chrześcijański i jak może pomóc w codziennym życiu?
• Jakie znaczenie ma uwielbienie w rozwoju osobistym i duchowym?
• Jak działa Fideratio, łącząc wiarę z nauką w psychoterapii i coachingu?

Magdalena Pawłowska z Fideratio dzieli się w podcaście swoim doświadczeniem zawodowym i osobistym, podkreślając, jak psychologia i wiara współdziałają, by przynosić ludziom wewnętrzny pokój i lepsze zrozumienie siebie. „Każdy jest ogrodnikiem własnych myśli” – nasze myśli są jak ogród, który należy pielęgnować, usuwając negatywne schematy i pielęgnując te, które prowadzą do duchowego wzrostu.

„Pomóż mi pomagać innym” – to hasło, które towarzyszy Magdalenie od młodych lat i pozostaje fundamentem jej działalności. Ten odcinek to głęboka refleksja nad Bożą łaską, odkrywaniem siebie oraz łączeniem wiary z rozwojem osobistym. To inspirująca rozmowa, która zachęca do pracy nad sobą i pogłębiania relacji z Bogiem. Odkryj, jak być ogrodnikiem swojego umysłu i pozwól, aby Twoje życie kwitło dzięki wierze i rozumowi.

Zapraszamy do wysłuchania całego podcastu!

Artykuł Ogrodnik własnych myśli pochodzi z serwisu Fideratio - coaching online, psychoterapia chrześcijańska, katolicka.

Konsultacja w kryzysie to cykl 3 spotkań online z Konsultantem Kryzysowym Fiderato.
Na spotkaniu udzielana jest pierwsza pomoc psychologiczna oraz adekwatne wsparcie dla osoby będącej w kryzysie, tak aby mogła odzyskać poczucie bezpieczeństwa oraz sprawstwa. Kryzys jest normalną reakcją zdrowego i dobrze funkcjonującego człowieka na sytuację, którą określamy jak „wydarzenie krytyczne”, czyli wydarzenie w subiektywnym odczuciu bolesne, trudne i aktualnie przekraczające możliwość poradzenia sobie z nim.

Reakcja na wydarzenie krytyczne pociąga za sobą konsekwencje w postaci czasowego zaburzenia funkcjonowania osoby na poziomie emocjonalnym, poznawczym i behawioralnym, co oznacza, że mogą wystąpić kłopoty z pamięcią, obniżony lub podwyższony apetyt, poczucie mnogości i pomieszania emocji, obniżony nastrój, płaczliwość, trudności w obszarze snu oraz codziennym funkcjonowaniu: w kontaktach z ludźmi, w planowaniu i wykonywaniu różnych działań. Współpraca w ramach konsultacji w kryzysie opiera się o sprawdzoną metodę – model RAPID Instytutu Pozytywnej Terapii Kryzysu.

W ciągu trzech spotkań możesz otrzymać to, co w kryzysowej chwili jest kluczowe: życzliwe przyjęcie, wysłuchanie, zrozumienie oraz wsparcie emocjonalne, a także konkretne wskazówki odnośnie tego, co i jak możesz zrobić.

Artykuł Konsultacja w kryzysie pochodzi z serwisu Fideratio - coaching online, psychoterapia chrześcijańska, katolicka.

Artykuł Sztuka bycia liderem pochodzi z serwisu Fideratio - coaching online, psychoterapia chrześcijańska, katolicka.

Artykuł Zasady korzystania z psychoterapii i coachingu w Fideratio pochodzi z serwisu Fideratio - coaching online, psychoterapia chrześcijańska, katolicka.

Coaching relacji skierowany jest do małżeństw, narzeczonych, oraz do wszystkich par,
które pragną pogłębić swoją więź.
Jesteśmy małżeństwem od 20 lat. Mieszkaliśmy w kilku krajach na trzech
kontynentach w Azji, Ameryce Północnej i Europie.
Nasza relacja przechodziła przez wiele zmian, które były
związane z dynamicznym stylem życia, które prowadzimy – praca z ludźmi, kilkukrotne
przeprowadzki, uczenie się nowych kultur… i wreszcie uczenie się siebie nawzajem.

Jesteśmy coachami relacji (coachami par) i możemy pomóc wam w pogłębieniu waszej relacji.
Zapraszamy do kontaktu.

Karolina & Karol Fromont

Artykuł W jaki sposób zadbać o waszą więź… czyli o coachingu relacji (coachingu par) pochodzi z serwisu Fideratio - coaching online, psychoterapia chrześcijańska, katolicka.

„Niechaj praca wolna będzie od pychy i próżności. Poddaj się całkowicie wpływowi Jezusa, tak by treścią twego umysłu były Jego myśli, by Jezus mógł wykonywać swą pracę za pomocą twoich rąk, bowiem staniesz się wszechmocny z Tym, który daje ci siłę”*.

Ten fragment słów Matki Teresy z Kalkuty zainspirował mnie, by właśnie teraz, gdy nastało lato a wkrótce rozpoczną się wakacje napisać felieton na temat pracy. Być może dla niektórych z Czytelników wypoczynek z dala o codziennych obowiązków i trosk stanie się okazją do przyjrzenia się obecnej sytuacji zawodowej i podjęcia kroków do jej rozwoju lub zmiany.

Święta Teresa z Kalkuty zwraca uwagę na pychę i próżność. To mocne słowa, ale jak się nad nimi zastanowić, mają głęboki sens. Każdy lubi być doceniany, potrzebujemy by dostrzegano nasze wysiłki i adekwatnie je nagradzano. Ale to nie tytuły i uznania stanowią o istocie, sensie i celu pracy.

„Celem pracy, jakiejkolwiek pracy spełnianej przez człowieka, (…) pozostaje sam człowiek” – mówi Jan Paweł II w encyklice Laborem exercens. Jeśli człowiek jest celem pracy, to praca powinna zaspokajać ludzkie potrzeby. Te potrzeby mogą być różne – w zależności od naszych rozpoznanych i uświadomionych pryncypiów. Warto sobie zadać pytanie o te potrzeby, o to, co w pracy jest dla mnie najważniejsze i najcenniejsze (np. gdy praca jest zgodna z osobistymi wartościami, oferuje przyjazną atmosferę, zapewnia możliwości rozwoju, daje poczucie bezpieczeństwa, szansę realizacji pasji i talentów, itd.).

Jeśli któraś potrzeba lub wartość nie jest zaspokojona w Twojej pracy, to jaki byłby pierwszy krok, by to zmienić?

Ćwiczenie: wyobraź sobie, że podchodzi do ciebie dziecko i pyta: co to znaczy „praca marzeń”? Co byś temu dziecku odpowiedział/odpowiedziała? Wsłuchaj się w swoją odpowiedź i pomyśl o niej w kontekście swojej obecnej pracy.

Katarzyna Domańska

*Malcolm Muggeridge, Matka Teresa z Kalkuty, przeł. Sylwester Zalewski, Instytut Wydawniczy Pax, 1973.

Artykuł Praca marzeń pochodzi z serwisu Fideratio - coaching online, psychoterapia chrześcijańska, katolicka.

Nawyki to kluczowa część naszego życia. W rzeczywistości wiele rzeczy, które robimy na co dzień, to zachowania nawykowe.

Nawyk – to nabyte przyzwyczajenie, „wyuczony składnik świadomej działalności człowieka, będący rezultatem wiele razy powtarzanych, stopniowo automatyzujących się czynności”.

Około pięćdziesiąt procent naszych codziennych działań jest kontrolowanych przez nasze nawyki. Od momentu przebudzenia do chwili zaśnięcia, większość rzeczy, które robimy, odbywa się automatycznie – ciągła pętla.

Naszym zadaniem jest codziennie odnawiać nasz umysł i budować nowe nawyki w naszym życiu.

Jednym z najważniejszy wersetów według mnie w słowie Bożym to Rzymian 12:2

„Nie bierzcie więc wzoru z tego świata, lecz przemieniajcie się przez odnawianie umysłu, abyście umieli rozpoznać, jaka jest wola Boża: co jest dobre, co Bogu miłe i co doskonałe” 

Dość często wpadamy w złe nawyki, takie jak pomijanie siłowni lub przejadanie się, i chociaż może się to wydawać jednorazowe, może szybko zmienić się w złe przyzwyczajenie.

Dzisiaj przyjrzymy się bliżej pętli nawyków, aby zobaczyć, jak powstają nawyki i co możesz zrobić, aby raz na zawsze przełamać niechcianą rutynę.

Pętla nawyku składa się z trzech części: wskazówki, rutyny i nagrody. Wskazówka działa jak sygnał, który uruchamia zautomatyzowaną procedurę, która prowadzi do nagrody. Za każdym razem, gdy otrzymasz wskazówkę, twój mózg natychmiast przywołuje nagrodę i wznawia rutynę.

Te trzy elementy są spójne dla wszystkich nawyków. Gdy uświadomisz sobie jak działa pętlę nawyku łatwiej zmienisz swoje przyzwyczajenia  lub zaczniesz nowe.

Przyjrzyjmy się więc, jakie kroki musisz podjąć, aby raz na zawsze móc przejąć kontrolę nad swoja rutyną.

Przede wszystkim musimy wiedzieć, że potrzebna jest przerwa, musimy zatrzymać się na chwile i zacząć “głęboko oddychać”, aby odwrócić pętle naszego nawyku. 

„Pomiędzy bodźcem a reakcją jest przestrzeń. W tej przestrzeni jest nasza moc wyboru odpowiedzi. W naszej odpowiedzi leży nasz wzrost i wolność”. Wiktor Frankl

→ Przestrzeń między bodźcem a reakcją to oddech.

Kiedy wprowadziłam to w swoim codziennym życiu wiele rzeczy zaczynało się zmieniać diametralnie. Miałam bardziej przejrzysty umysł i potrafiłam dostrzec co muszę zmienić i dlaczego. Zatrzymanie się to podstawa do wykonania kolejnego kroku i odwrócenia pętli. Kilku-minutowa medytacja „ODDECH”, wystarczy nam, abyśmy mogli, dostrzec kolejny krok. Weź krótką przerwę i zacznij oddychać. Oddech to życie, dar dany od Boga!

ODDECH:

● O: Obserwuj, swoje ciało i oddech.

● D: Dostrzeż kim jesteś w Chrystusie.

● D: Dialog z Panem w pokorze.

● E: Eksploruj i zastosuj to, co On mówi.

● C: Czytaj Słowo Boże.

● H: Help – Pomóż innym!

Po tych kilku minutach zawsze jestem gotowa na kolejny krok.

Zrozumiałam, że aby rozpocząć nowy nawyk lub zmienić niepożądany nawyk, muszę zmienić rutynę. Jak to zrobić w najprostszy sposób? 

1. Zidentyfikuj rutynę.

Chcesz ograniczyć podjadanie? Zacząć regularnie ćwiczyć? A może przestać palić papierosy? Pierwszym krokiem jest określenie rutyny, którą chcesz zmienić. Następnie możesz zacząć eksperymentować z różnymi, ale równie satysfakcjonującymi nagrodami.

2. Zidentyfikuj nagrodę.

Identyfikacja nagrody jest łatwa – ciasteczka, rozrywka, relaks – trudniejsze jest zidentyfikowanie stojącym za nią pragnieniem.

Przykład: Jeśli chcesz zmienić swoje nawyki związane z przekąskami, musisz zastanowić się, dlaczego ciągle sięgasz po to pudełko ciasteczek.

3. Zidentyfikuj wskazówkę.

Co wyzwala twoje pragnienie? I czy istnieje lepszy, bardziej pozytywny sposób na nagrodzenie tego?

Według badaczy prawie wszystkie wskazówki można podzielić na pięć kategorii:

• Lokalizacja
• Czas
• Stan emocjonalny
• Inni ludzie
• Bezpośrednio poprzedzające działanie.

Na przykład może się okazać, że chęć zjedzenia przekąski pojawia się zwykle około godziny 15:00, gdy czujesz się zmęczony w pracy.

4. Zmień rutynę.

Teraz gdy już zidentyfikowałeś wskazówkę i nagrodę, możesz zacząć zmieniać rutynę. 

Jeśli chodzi o przykład z przekąskami, możesz dowiedzieć się, że po wypróbowaniu różnych nagród w rzeczywistości pragniesz zastrzyku energii – a nie ciastek.

Dzięki eksperymentom możesz również odkryć, że orzeźwiający 10-minutowy spacer pomógł zwiększyć poziom energii.

Jednym z najprostszych sposobów na osiągnięcie tego jest użycie frazy „jeśli to….”. 

Przykład:  „Jeśli poczuję się zmęczony o 15:00, wyjdę na zewnątrz i będę chodzić przez 10 minut”. Ta intencja zmieni twoją rutynę, dając ci nową – i korzystniejszą – nagrodę za twój sygnał.

Aby osiągnąć sukces musisz pamiętać o tym aby się nie poddać. Powtarzanie tej czynności doprowadzi cię do osiągnięcia celu. 

Przełamywanie złych nawyków zaczyna się od zrozumienia, jak działają nawyki. Kiedy to robisz, zmieniasz złe nawyki w dobre nawyki lub wdrażasz nowe.

Ale jakkolwiek ekscytujące może być rozpoczęcie nowej zmiany, cierpliwość jest niezbędna.  Każdy nawyk jest wyjątkowy, a niektóre nawyki mogą wymagać więcej czasu, aby się w pełni rozwinęły niż inne. 

Większość ludzi bierze zmianie nawyków na własne barki ale jak już zapewne wiesz zmiana nawyków to nie taka prosta sprawa,  dlatego warto skorzystać z pomocy innych. Jeśli masz możliwość skorzystania z pomocy coacha, znajomego, nauczyciela, lub członka rodziny nie wahaj się  i poproś o pomoc. Jest to bardzo ważne aby mieć kogoś kto będzie ci pomagał utrzymać dyscyplinę i nie poddawać się, szczególnie na samym początku tego procesu.

 Pamiętaj każdy z nas zmaga się z aplikacja zdrowych nawyków.  

Najważniejsze to być konsekwentnym i pozytywnym. 

Powtarzaj pętlę dobrego nawyku i chodź w obecności Bożej! 

Natalia Zahajkiewicz – The Coach Natalia

Artykuł Jak przerwać pętle nawyku i stworzyć zdrowe zmiany? pochodzi z serwisu Fideratio - coaching online, psychoterapia chrześcijańska, katolicka.

Najprawdopodobniej Twoja odpowiedź brzmi “nie” i dlatego tutaj jesteś. 

Może pojawić się u Ciebie pytanie: – Czy czasami, nie chodzi tu o słynne “zamień słowo problem na słowo wyzwanie”? Coś w tym podejściu jest, ale będąc całkiem samo nie stanowi większej wartości. Dlatego w niniejszym artykule przedstawię Ci konkretną metodę jaką możesz posługiwać się przy pojawieniu się jakiegoś problemu. Bazuje ona na książce Edwarda de Bono “Naucz swoje dziecko myśleć”, jednak tytuł ten nie powinien nikogo zmylić. Książka ta jest świetną propozycją zarówno dla rodziców, którzy chcą nauczyć swoje dziecko efektywnie myśleć, jak i dla każdego kto chce efektywnie myśleć, a co za tym idzie, radzić sobie przy różnych trudnościach lub podejmowaniu decyzji, a także osiąganiu postawionych celów.

Kapelusze

Model rozwiązywania problemów nazwany “Sześć myślowych kapeluszy” jest świetnym schematem, który uporządkowuje różne procesy myślowe i pozwala na efektywne znalezienie rozwiązania trudnej sytuacji. Można używać go przy wielu różnych, stawianych nam problemach, jak np.: Na jaki kolor pomalować pokój? Jaki wybrać zawód? Co zrobić z ciągle hałasującym sąsiadem? Jak szybko zdobyć trochę gotówki? Jak się dogadać z dzieckiem/mężem/teściową?  itp., ale również można stosować to przy poważniejszych problemach czy zadaniach, stawiając im czoła samodzielnie lub w grupie. 

Czym są powyższe kapelusze? Każdy z nich jest metaforą odpowiedniego typu myślenia i tak, jak w jednym czasie na głowę zakładamy jeden kapelusz, tak też możemy w jednej chwili korzystać z jednego typu myślenia. Jednak kapelusze są częścią garderoby, którą najłatwiej jest zmienić i tak samo łatwo jest zmienić typ myślenia. 

Jakie zatem mamy kapelusze?

Kapelusz biały 

To dokładne zdefiniowanie problemu i odpowiadanie na pytania: Co wiemy? Jakie mamy dane? Jakie są fakty? Jakich danych jeszcze nam brakuje? W jaki sposób je zdobyć?

Są to wszystkie “suche” informacje, statystyki, liczby i fakty. Bardzo istotna jest tutaj umiejętność odróżniania obiektywnych danych od poszlak i domniemywań, a także od tego co sam uważam na dany temat. 

Przykład 1:

“Szef za dużo ode mnie wymaga. Daje mi niemożliwe zadania do wykonania. Robi mi to na złość. Dobrze wie, ile czasu poświęcam na moją pracę, a jeszcze to mi dorzuca. Jakbym tylko mógł, to bym mu wszystko wygarnął!” 

1. “Szef za dużo ode mnie wymaga” – (opinia) Co to znaczy “za dużo”? Jakie masz obowiązki? Czego dokładnie się od Ciebie wymaga? Ile czasu zajmują Ci te obowiązki? Obiektywnie patrząc – czy te obowiązki zajmują Ci odpowiednią ilość czasu? Jak inni sobie z nimi radzą? 
2. “Daje mi niemożliwe zadania do wykonania” – to również jest ocena, a nie suchy fakt. Jakie konkretnie daje zadania? W jakim aspekcie one są “niemożliwe”? 
3. “Robi mi na złość. Dobrze wie, ile czasu poświęcam na moją pracę” – NIE WCHODZIMY NIKOMU DO GŁOWY. Czy szef Ci powiedział, że Cię nie lubi i robi Ci na złość? Raczej taka sytuacja nie miała miejsca. Dlatego nie powinieneś myśleć o tym, co ktoś inny myśli. To nie są żadne fakty, ani ważne dane. Nie wiesz dlaczego ktoś jest taki, a nie inny i nie wiesz co ta osoba ma w głowie. Lubimy się często stawiać w roli ofiar, jednak tutaj nie przyniesie to nic konstruktywnego.
4. “Jakbym tylko mógł, to bym mu wszystko wygarnął” – to również nie są dane tylko własne, subiektywne odczucia, których nie wrzucamy w trakcie ubierania białego kapelusza. Od tego jest:

Kapelusz czerwony

Czerwony jak nasza złość, irytacja lub nawet miłość. To tutaj jest miejsce na wyrażanie swoich emocji, subiektywnych myśli, intuicji, nastawienia, odczuć. Wszystko to również jest znaczące, ponieważ jesteśmy ludźmi, którzy czują i nie mogą odłączyć swoich przeżyć od analitycznego rozumowania w tak wielu ważnych dla nas kwestiach. Najczęściej to właśnie emocje są wskazówką, jaki mamy stosunek do danej sprawy. Dzięki nim jesteśmy świadomi tego. czy coś jest dla nas korzystne lub nie. Istotne jest jednak to, że emocje nie są obiektywnymi faktami i często potrafią wiele namieszać. Dlatego zasadnicze jest ich świadome przedstawienie.

Przykład 2:

“ Nie wiem dlaczego, ale nie mam przekonania co do tego pomysłu”

“ Ten temat bardzo mnie denerwuje, jestem zły i nie mam ochoty teraz o tym rozmawiać”

“Intuicja podpowiada mi, żeby zrobić to tak jak mówię.”

“Podoba mi się ten pomysł, ale mam pewne obawy odnośnie tego i tego”

Myśli z czerwonego kapelusza nie muszą być racjonalne, ani logiczne, ale ważne jest, żebyś był tego świadomy, ponieważ w innym wypadku, emocje nakładają nam klapki na oczy i nie prowadzą do rozsądnych rozwiązań. Emocje nie potrzebują również uzasadnienia. Takie emocje masz i tyle. Możesz tego kapelusza używać zarówno w odniesieniu do samego problemu jak i do jego rozwiązań.

Kapelusz zielony

To szukanie możliwości, świeżych pomysłów i nowych rozwiązań. Jest to myślenie aktywne i twórcze – to tutaj jest miejsce na wyładowanie swojej energii, “burze mózgów” i kreatywność. Rozeznajemy sytuację, poznajemy koncepcje, propozycje i sugestie, które mogą być zarówno innowacyjne i nowatorskie, jak również tradycyjne. Będąc w zielonym kapeluszu nie oceniamy, nie prowadzimy dyskusji za i przeciw, nie rozmyślamy nad słusznością danego pomysłu. Poszukujemy również rozwiązań alternatywnych – jak można zrobić coś lepiej? Czy są inne sugestie? Czy mamy inne drogi do rozwiązania problemu? 

Niestety, czasami ( u niektórych częściej) przychodzą momenty, kiedy nie jesteśmy w stanie wymyślić żadnej nowej propozycji, ani innowacyjnej koncepcji – Co wtedy robić? Z pomocą przyjdą “pomysły prowokacyjne”, polegające na pobudzeniu wyobraźni. Pomysły te powinny być z góry irracjonalne, nierealne – takie, które wytrącają z typowego myślenia i uaktywniają myślenie twórcze. Dzięki temu, możemy spojrzeć na dane zagadnienie z świeżej perspektywy. 

Kapelusz żółty

Żółty kojarzy się z radością, słońcem i wakacjami. Żółty to optymizm, nadzieja, zyski i korzyści, ale również logika i racjonalizm. Zadajemy sobie pytania, takie jak:

• Jakie będą z tego korzyści?
• Jak one powstaną?
• Kto na tym zyska?
• Dlaczego warto to zrobić lub dlaczego warto to zrobić w taki sposób?
• Dlaczego to się uda?
• Jakie uzyskamy nowe możliwości?
• Może usprawnimy działanie lub zmniejszymy koszty?
• Jakie są tego zalety?

Będąc w żółtym kapeluszu skupiamy się tylko na zaletach – nie oceniamy zarówno zalet jak i wad. Jeśli jakieś propozycje mają ich wiele, możemy przejść do ich głębszej oceny korzystając z następnego kapelusza.

Kapelusz czarny

W tym kapeluszu patrzymy na dany temat stosując krytyczne myślenie, czyli zadajemy sobie konkretne pytania:

• Czy to co wiemy jest prawdą? 
• Czy to w jaki sposób na to patrzymy jest słuszne?
• Czy wnioski jasno wynikają z przesłanek? 
• Czy się to zgadza, jest logiczne i spójne? 
• Czy zgadza się to z panującym prawem?
• Czy jest etyczne, moralne i sprawiedliwe?
• Czy sprawdzi się to w działaniu? 
• Jakie możemy popełnić błędy?
• Jakie są tego minusy? 
• Jakie pojawić się mogą trudności, przykre konsekwencje lub skutki uboczne? 

Jeśli chcesz posługiwać się tym typem rozumowania, niesamowicie istotne jest, żebyś znał pewne błędy poznawcze, czyli ludzkie ograniczenia w postrzeganiu i przetwarzaniu informacji docierających do nas zarówno z zewnątrz jak i z nas samych. Błędami takimi są m.in. efekt potwierdzenia, dychotomia myślenia, efekt Krugera-Dunninga i wiele, wiele innych. Jednak o nich, opowiem innym razem.

Kapelusz niebieski

Czyli “myślenie o myśleniu” – nie zastanawiamy się nad danym problemem, a nad samym procesem jego rozwiązywania. Robimy przegląd naszych działań:

• W jakim punkcie myślenia jesteśmy?
• Co teraz robimy? Nad czym się zastanawiamy?
• Jaki kapelusz założyć teraz?
• Czy na pewno to o czym teraz mówimy, zawiera się w odpowiednim kapeluszu?
• Jakie mamy następne kroki? Czym zająć się w następnym etapie?
• Jak wygląda plan rozwiązania problemu?
• Co zrobiliśmy do tej pory?

W tym kapeluszu przyglądamy się temu co dzieje się tu i teraz, możemy oceniać to, co się wydarzyło i planować następne kroki. Jest to również czas na formułowanie komentarzy i różnych uwag np. “Mieliśmy zająć się wymyślaniem nowych propozycji, a zamiast tego stworzyła się dzika dyskusja. Wróćmy do tematu” lub “Wydaje mi się, że nasze rozważania nie przynoszą żadnych rezultatów, wróćmy do zielonego kapelusza”, czy jeszcze “Udało nam się przejść już przez 3 tematy – dobrze nam idzie!”

Jak się posługiwać myślowymi kapeluszami?

Poniżej przedstawiam Ci schematy, według których możesz nakładać na siebie konkretne kapelusze, w zależności od sytuacji, a także pliki z pomocami do wydrukowania przez Ciebie w domu.

REAGOWANIE NA ZAISTNIAŁY PROBLEM / SZUKANIE ROZWIĄZAŃ:

Czerwony – szczególnie, jeśli temat wzbudza w Tobie emocje – uświadom je sobie.

Biały – zgromadź wszystkie dostępne informacje.

Zielony – szukaj rozwiązań i możliwości

Żółty – jakie zalety i możliwe korzyści mają te rozwiązania.

Czarny – oceń wady i niebezpieczeństwa konkretnych sugestii.

Zielony – Wybierz najlepszą opcję i zastanów się, jak można ją jeszcze ulepszyć, czy niedociągnięcia można zmodyfikować?

Niebieski – Podsumuj swoją pracę i oceń przebieg procesu myślowego.

Czarny – Oceń wybraną możliwość

Czerwony – Jak odczuwasz to rozwiązanie – jakie emocje się w Tobie budzą?

Tabelka do wydrukowania :

Reagowanie na zaistniały problem/ szukanie rozwiązań tabelka

REAGOWANIE NA JUŻ ISTNIEJĄCE ROZWIĄZANIE:

Czerwony → żółty → czarny → zielony → biały → zielony → czarny → czerwony

Tabelka do wydrukowania :

Reagowanie na już istniejący pomysł – tabelka

DO SZYBKIEJ OCENY POMYSŁU:

Czerwony → żółty → czarny → czerwony

ŻEBY WPAŚĆ NA JAKIŚ POMYSŁ:

Biały → zielony

DO USUNIĘCIA BŁĘDÓW JUŻ ISTNIEJĄCEGO POMYSŁU:

Czarny → zielony

Mamy nadzieję, że powyższe narzędzie będzie dla Was przydatne!

Bibliografia:

Edward de Bono (1994) “Naucz swoje dziecko myśleć”

Autor artykułu – Laura  Barczyńska

Artykuł Jak rozwiązywać problemy i podejmować dobre decyzje? pochodzi z serwisu Fideratio - coaching online, psychoterapia chrześcijańska, katolicka.

Stres, jak każda inna emocja czy uczucie powstaje w wyniku jakiegoś doświadczenia, lecz nie jest jego bezpośrednią przyczyną. Największy wpływ na powstanie stresu mają Twoje myśli i to jaką interpretację nadajesz danemu wydarzeniu. Możesz o tym wiedzieć, lub nie, ale mamy skłonności do tego, by interpretować różne sytuacje jako bardziej negatywne i zagrażające niż są w rzeczywistości, przez różnego rodzaju błędy poznawcze, zniekształcające nam obraz rzeczywistości.  

W związku z tym warto, żebyś założył/a na swoje myśli “filtr informacyjny”. Czy to, co teraz widzę, rzeczywiście jest dla mnie zagrożeniem i może przynieść przykre skutki? Jakie może to przynieść szkody w rzeczywistości? Czy te szkody są na tyle dużym zagrożeniem, żeby się nimi bardzo przejmować? Czy można   tę sytuację inaczej zinterpretować, inaczej o niej pomyśleć? Jeśli tak, to w jaki sposób? Następnie skonfrontuj te informacje z własnymi zasobami, zarówno fizycznym, psychicznymi, jak i duchowymi. Czy mam odpowiednie umiejętności do poradzenia sobie z problemem? Czy są wśród mnie osoby, na których mogę polegać i mogą mnie wesprzeć? Jakie mam talenty, które doprowadzą mnie do rozwiązania trudnej sytuacji? 

“Przecież jestem zaradna, jakoś znajdę rozwiązanie, choć jest teraz trudno”

“Przyjaciółka przechodziła przez podobne sytuacje, wiem że mi pomoże”

“Tyle już w życiu przeszedłem, że mam wystarczająco siły, by jakoś sobie poradzić”

Nawet jeśli dane doświadczenie wydaje się, póki co, bez wyjścia, warto jest skupić się na tym jakie mam zasoby, by przezwyciężyć przeciwności. Do tego przydatne jest głębokie poznanie siebie – swoich zalet i wad, po to by poznać swoje możliwości i ograniczenia. Nie jest to łatwy proces, ponieważ ludziom trudno jest poznać swoje prawdziwe “Ja”, szczególnie kiedy robią to sami. Dlatego wiele osób korzysta z pomocy coacha, który poprzez odpowiednie testy i zadawanie pytań pozwala odkryć to, kim jesteśmy i jakie mamy talenty. 

Dodatkowo ważne jest jaką wartość przypisujesz ogólnie pojętym problemom. Czy potrafisz nadać im sens i pozytywne znaczenie? W końcu z wielu naprawdę trudnych sytuacji często wychodzi dobro, w zależności od tego, jak do nich podejdziesz. To właśnie te, trudne sytuacje kształtują Twój charakter i wartości, to one dają Ci możliwość rozwoju i stawania się lepszym. 

Po przeprowadzeniu tak obszernego wywiadu wewnętrznego może okazać się, że wiele stresu w Twoim życiu nie jest potrzebne, a dane wydarzenia nie są tak zagrażające. 

Jednak takie działanie nie wyeliminuje całkowicie stresu z Twojego życia. Codzienność nie jest tak “kolorowa” i na pewno niejednokrotnie zderzasz się z sytuacjami, które można jednoznacznie  interpretować jako sytuacje stresujące.

Jak zatem zapobiec temu stresowi? 

A czy jest to konieczne?

Stres jest jedną z podstawowych funkcji adaptacyjnych człowieka. Stres pomaga nam w radzeniu sobie z trudnymi zdarzeniami. Już od pierwszych chwil wystąpienia czynnika stresogennego, w naszym organizmie uaktywnia się układ współczulny, który zwiększa nasze możliwości do działania. Zostaje przyspieszone bicie serca oraz oddech, a co za tym idzie – wzrost ciśnienia oraz zwiększenie ilości glukozy i tlenu we krwi, która dociera do naszych mięśni i mózgu, a w rezultacie przyspiesza jego metabolizm. 

Organizm sam wyposaża nas w biologiczne narzędzia do poradzenia sobie ze stresorem, dodaje energii i usprawnia procesy myślowe. Dlatego warto, żebyś zaprzyjaźnił/a się z własnym ciałem i traktował/a je jak swojego sprzymierzeńca, który chce Ci pomóc, a nie wroga, którego zadaniem jest Ci jak najbardziej “dokopać”. 

Jednak co jeśli stres jest na tyle wysoki, lub na tyle uporczywy, że zamiast Ci pomagać, szkodzi? 

Poniżej przedstawiam Ci 7 konstruktywnych propozycji łagodzących skutki stresu.

1. MYŚLI I EMOCJE.

Wiele na temat myśli i emocji było opisane we wcześniejszych fragmentach artykułu, jednak na to jak przeżywasz sytuacje stresowe wpływa również to, jakie masz myśli i emocje w innych codziennych  sytuacjach. Coraz bardziej popularnym i polecanym narzędziem jest “Dziennik wdzięczności”. Polega na codziennym spisywaniu pozytywnych wydarzeń, które miały miejsce danego dnia. Wzmacnia to pozytywne emocje odnoszące się do siebie i świata, a także nadawanie pozytywnego znaczenia sytuacjom neutralnym. Wówczas łatwiej jest odnaleźć korzyści z doświadczeń stresowych.

2. ODDECH.

Postaraj się skupić wyłącznie na własnym oddechu. Weź głęboki wdech do przepony (do brzucha), a następnie długi wydech. Ważne jest, aby wydech był dłuższy niż wdech, ponieważ przy wydechu działa układ przywspółczulny (odwrotny do wcześniej opisanego układu współczulnego), odpowiedzialny za uspokojenie organizmu. Powtórz kilka razy. Ćwiczenie to możesz stosować o każdej porze! Dobrze sprawdzi się również z samego rana, czy przed pójściem spać.

3. AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA.

Ten punkt również jest wyjątkowo istotny dla zachowania Twojego zdrowia i równowagi psychicznej. Poprzez wysiłek wyrzucisz nagromadzone napięcia, ale także sprawisz, że przyszły stres będzie dla Ciebie bardziej budujący, niż wyniszczający. To jaką formę ruchu warto wybrać, zależy od Twojej osobowości, możliwości oraz zainteresowań. Aktywność ta powinna sprawiać Ci przyjemność, a nie zniechęcać, dlatego warto zapomnieć o artykułach, promujących np. bieganie jako najlepszą formę zwalczania stresu, w szczególności jeśli ta aktywność wywołuje w Tobie niechęć. Dla jednych osób najlepszą formą ruchu będzie powyższe bieganie, dla innych rower lub siłownia, a dla jeszcze innych spacer po mieście czy lesie. W trakcie lub po trudnym dniu w pracy, zanim pójdziesz do domu, możesz zrobić okrążenie wokół budynku szybkim marszem itp.

4. DIETA.

Dużą ciekawostką przy tym punkcie jest to, że jelita są narządami, które mają najwięcej połączeń z mózgiem (zarówno drogą nerwową jak i poprzez przenikanie substancji do krwi, a następnie do mózgu; oraz poprzez stany zapalne). Dlatego dieta bogata we wszystkie potrzebne substancje odżywcze (dla stresu szczególnie witaminy z grupy B i magnez) jest wręcz niezbędna dla zdrowia psychicznego, co jest potwierdzone wieloma badaniami naukowymi.

5. PRZYTULANIE.

Jeśli doświadczasz dużo stresu w swoim życiu naprawdę warto wprowadzić w swoje bliskie relacje dużo przytulania. Podczas doświadczania długotrwałego lub bardzo silnego stresu, w organizmie wytwarzają się hormony zwane glikokortykoidami (np. kortyzol), które działają niekorzystnie na układ nerwowy. Jednak naprzeciw nim wychodzą inne – np. oksytocyna! Oksytocyna jest niesamowitym hormonem przynoszącym spokój i równowagę, a wytwarzana jest właśnie w trakcie przytulania, głaskania, czy w trakcie współżycia.

6. NATURA.

W obecnej debacie publicznej wiele mówi się o ochronie przyrody i całego środowiska. Natura jest tym co daje życie i pomaga mu wzrastać. Dzięki tlenowi możesz oddychać, Słońce dodaje Ci energii, woda pozwala żyć, a gleba daje Ci pożywienie. Jesteś ściśle związany/na z naturą, dlatego bardzo ważny jest kontakt z nią. Jeśli jesteś osobą mieszkającą w mieście, przeznacz choć część czasu w ciągu tygodnia na wyjazd do lasu i świadome bycie w nim. Dotykanie ziemi, kory drzew, chodzenie boso po trawie w ciągu lata, słuchanie śpiewu ptaków, wąchanie żywicy z drzew. Doświadczaj natury pełnią, całą gamą zmysłów.

7. MEDYTACJE.

Coraz większą popularność zdobywają różne techniki relaksacyjne, jednak tutaj przedstawimy trzy: trening Jacobsona, trening autogenny Schultz’a i mindfulness. Medytacje te bazują na technikach stosowanych na bliskim wschodzie, jednak pozostają neutralne światopoglądowo i religijnie-  nie służą osiągnięciu stanów mistycznych i nie promują wschodniej filozofii. Natomiast przynoszą ogromne korzyści, rozluźnienie ciała oraz oderwanie od negatywnych myśli. Więcej informacji na ich temat jest dostępnych w internecie, a także istnieje wiele nagrań do odsłuchania na platformie youtube. Możesz je stosować przed snem lub w ciągu dnia, a ich długość można dostosować do własnych potrzeb.

Istnieją także inne formy radzenia sobie ze stresem. Są to np.: przeglądanie portali społecznościowych, zakupy, palenie papierosów, jedzenie i picie, oglądanie seriali,  granie w gry itp. Jednak te metody działają na zasadzie unikania trudności i jedynie powierzchownej regulacji emocji. Mogą przynosić szybkie efekty, jednak są one nietrwałe i hamują rozwój osobisty.

Wprowadzanie zmian w życiu i nawykach jest bardzo trudne, a mnogość przedstawionych form radzenia sobie z problemami może poniekąd budzić pewne wątpliwości pod kątem tego, czy nie jest to zbyt wiele. Zbyt dużo zmian wprowadzanych na raz może szybko Cię zniechęcić i sprawić, że powrócisz do niekonstruktywnych form radzenia sobie ze stresem. Dlatego warto, żebyś na początku skupił/a się na jednej czynności, która najbardziej zwróciła Twoją uwagę (np. obserwacja myśli, medytacja itd.), a następnie wprowadzanie kolejnych, w miarę potrzeb.

Jeśli jednak zmagasz się z bardzo silnym lub długotrwałym i wyniszczającym stresem, doświadczasz wypalenia zawodowego, kryzysu, żałoby, cierpisz z powodu choroby, traumy lub lęków, lepiej skontaktuj się z psychologiem, który pomoże Ci poprawić jakość Twojego życia pod kątem samopoczucia, relacji z innymi czy samym sobą. Stosowanie wskazówek wyłącznie z powyższego artykułu nie wystarczy do poradzenia sobie z poważnym i głębokim stresem.

Autor: Laura Barczyńska 

Część zdjęć i obrazów wektorowych została pobrana ze strony www.freepik.com

Artykuł Jak radzić sobie ze stresem? pochodzi z serwisu Fideratio - coaching online, psychoterapia chrześcijańska, katolicka.